اردبیل در زمان خلفای بنی امیه مرکز ایالت آذربایجان شد و بواسطه موقعیت جغرافیایی خاصی که پیدا کرده بود ،بارها در معرض تهاجم و حملات قبایل مختلف قرار گرفت.(در زمان خلفای عباسی شهر تبریز شهرت و معروفیت اردبیل را تحت شعاع قرار داد.)در سال ۶۰۶ یکی از سرداران گرجی،همزمان با حمله سپاهیان مغول به این شهر حمله کردند و به قتل و غارت پرداختند.یک قرن بعد ،اردبیل مرکز اقامت شیخ صفی الدین اردبیلی جد اعلای سلاطین صفوی شد در این زمان بود که اردبیل به منتهای قدرت و عظمت خود رسید.تاریخ اردبیل تا دو قرن بعد از فوت شیخ صفی الدین توام با تاریخ اعقاب این عارف بزرگ و معروف است.در سال ۹۰۶شاه اسماعیل به کمک سربازان قزلباش بر اردبیل تسلط یافت و در مدت کوتاهی آذربایجان را از چنگال آق قویونلوها در آورد و تبریز را پایتخت خود کرد.در سال ۱۱۳۸ ترکان بر اردبیل دست یافتند و چهارسال بعد نادرشاه افشار آنها را بیرون راند .در آغاز قرن ۱۹م،عباس میرزا فرزند فتحعلیشاه اردبیل را مرکز ستاد سپاهیان خود قرار داد.با شروع جنگ بین ایران و روس،قوای روس تزاری به اردبیل حمله کرد آن را به تصرف خود درآورد.پس از امضا عهدنامه ترکمنچای اردبیل به ایران بازگردانده شد.در زمان ناصرالدین شاه و همچنین پادشاهی رضا شاه برای ترمیم خرابی های ابنیه تاریخی اردبیل اقدامات موثری صورت گرفت.
در مورد وجه تسمیه این شهر نیز گفته شده است:چون بنای شهر اردبیل را به پیروز پادشاه ساسانی نسبت داده اند،به همین دلیل آن را بازان پیروز یا پیروز آباد و بالآخره فیروز گرد می نامیدند.
اما خود کلمه اردبیل یک کلمه اوستایی است.اردبیل یا آرتاویل از دو کلمه آرتا ـ ارد به معنی مقدس و بیل ـ ویل به معنی جایگاه ـ شهر تشکیل شده است و ترکیب آنها به معنی شهر یا جایگاه مقدس است.
اطلاعات عمومی شهر: اردبیل مرکز استان اردبیل است و طول و عرض جغرافیایی آن به ترتیب ۱۸و۴۸ و ۱۵و۴۸ درجه است و ارتفاع این شهر از سطح دریا ۱۳۱۴ متر است.شهرستان اردبیل دارای ۳ بخش به نام های نمین،نیر و میر،۱۱ دهستان و ۳ شهر است.فاصله شهر اردبیل تا تهران ۵۸۸ کیلومتر است.بافت شهر اردبیل به صورت تارعنکبوتی است که به تبع آن اغلب خیابان های شهر به استثنای چند مورد منحنی شکل است.آب و هوای این شهر در زمستان ها سرد و در تابستان ها معتدل است بطوریکه در زمستان یکی از سردترین شهر های ایران است.طی دوره سی ساله اخیر متوسط درجه حرارت سالانه شهر اردبیل ۷/۸درجه سانتیگراد و این در حالی است که حداکثر مطلق درجه حرارت تا ۲/۳۸ درجه و حداقل مطلق ۸/۳۳- درجه نیز گزارش شده است،همچنین بارندگی سالانه این شهر ۳۱۲ میلیمتر و متوسط تعداد روزهای یخبندان در طول سال در حدود ۱۳۵ روز است.
وضعیت اقتصادی و اجتماعی: اردبیل شهری صنعتی،کشاورزی،توریستی و ترانزیتی است.این شهر علاوه بر قطبی تجاری بودن،به خاطر آثار باستانی و آب های معدنی،معروف است.تاورنیه سیاحمعروف فرانسوی در مورد اردبیل می گوید:این شهر به دو جهت اهمیت دارد یکی به واسطه تجاری ابریشم که در گیلان بدست می آید و دیگری مقبره شیخ صفی الدین اردبیلی.
مردم اردبیل تا آغاز عصر صفوی به زبان های فحلویات آذری تکلم می کردند.این زبان شامل لهجه های قدیم آذربایجانی،تبریزی و اردبیلی بود.از اواسط عمر صفوی این لهجه ها به کلی برافتاد و جای خود را به ترکی آذری داد.
نقاط دیدنی اردبیل:بناهای تاریخی مذهبی:۱-مقبره شیخ صفی الدین و بناهای متعلق به آن ۲-بقعه شیخ جبرائیل ۳-بازار اردبیل ۴-بقعه کورائیم ۵-پل پنج چشمه و ... اکوتوریسم: ۱-دریاچه شورابیل ۲-دریاچه نئور ۳-سبلان ۴-چشمه بیله دره ۵-چشمه معدنی بوشلی و ... موزه:۱-گنجینه چینی خانه(آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی)
بهترین ها برایتان
